Selçuklular Anadolu’ya geldikten sonra zaman içinde askerî ve siyasi birliği sağlamışlar, eğitim-öğretim amaçlı medreseler yapmışlardır.
Medreseler; din, felsefe, matematik, hukuk, tarih, tıp ve astronomi gibi bilimlerin okutulduğu öğretim kurumlarıdır ve Selçuklular Anadolu’da ülkenin her yöresinden gelen öğrencilere eğitim imkânı sağlamışlar ve eğitime çok önem vermişlerdir. Türkiye (Anadolu) Selçuklu medreseleri iki plan tipinde incelenir:
Kaynak: Küçükyıldız, N., (2022), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü Açık Öğretim Daire Başkanlığı, Sanat Tarihi 2, s. 69-70
- Kapalı Avlulu (Kubbeli) Medreseler
- Açık Avlulu (Eyvanlı) Medreseler
Eyvan; mimarlıkta üç yanı ve üstü kapalı, önü avluya açık mekândır.Medreselerde eyvanlar öğrenci odası olarak kullanılır. Girişin tam karşısındaki eyvan, ana eyvan adını alır ve daha büyüktür. Kapalı avlulu medreselerde avlu kubbe örtülüdür, açık avlulu medreselerde ise avlunun üstü açık bırakılmıştır ve ortasında bazen bir havuz bulunur.
Konya Karatay Medresesi (1251)
Kapalı avlulu medreselere örnektir. Avluyu örten kubbenin tepe ortası açık bırakılmıştır ve bunun tam altına denk gelen yerde avlunun ortasına bir havuz yapılmıştır. Medresede lacivert ve firuze (turkuaz) renkli mozaik çini süslemeler çoktur ve günümüzde “Çini Eserleri Müzesi” olarak kullanılmaktadır.
Sivas Gök Medrese (1271)
Açık avlulu medreselerin Anadolu’daki en güzel örneklerindendir. Portali çok zengin bir taş işçiliğine sahiptir. Portalin iki yanındaki on iki hayvan başını gösteren kabartmalar vardır.
Kaynak: Küçükyıldız, N., (2022), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü Açık Öğretim Daire Başkanlığı, Sanat Tarihi 2, s. 69-70