Büyük Selçuklular’da; mezar anıtları kümbet ve türbe olarak iki değişik formda inşa edilmiştir. Kümbetlerde, merdivenle inilen bodrum, mezar odası olarak kullanılırken, mihrabın bulunduğu üst kat mescit olarak kullanılır. Kümbetlerin eski Türk çadırlarından esinlenerek yapıldığı kaynaklar tarafından vurgulanmaktadır.

Kümbet; daire veya çokgen gövde üzerine konik veya piramit çatıyla örtülü mezar yapısıdır.

Kümbed-i Surkh (1147)

Kare planlıdır. İçten kubbe, dıştan konik çatı ile örtülmüştür. Yapı malzemesi kırmızı tuğla olup, aynı zamanda tuğla dekorasyonu dikkat çeker.

Sultan Sencer Türbesi (1157)

Türkmenistan’ın Merv şehrindedir. Son Selçuklu Sultanı Sencer için yapılmış olup mimarı Muhammed Atsız’dır. Tuğla malzeme ile yapılmıştır ve Selçuklu türbe mimarisinin en gelişmiş örneğidir. Kaynak: Küçükyıldız, N., (2022), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü Açık Öğretim Daire Başkanlığı, Sanat Tarihi 2, s. 55-56