Güncel Yazılar

Sanat tarihinin diğer bilim dallarıyla ilişkisi Cumhuriyet Dönemi Ressamları Türk Resim Sanatı Türk Heykel Sanatı Tezhip Sanatı Geleneksel Türk Ebru Sanatı Türk Hat Sanatı Türk Minyatür Sanatı Türk halı sanatı Osmanlı Seramik (Keramik) Teknikleri
Osmanlılar’da çini kaplamalar sadece duvar ve mihraplarda görülür. İznik, Kütahya ve İstanbul Osmanlı çini merkezleridir. 15. yüzyıla kadar çini mozaik ve renkli sır tekniği görülürken, 16. yüzyılda mavi-beyaz çiniler, 17. yüzyılda İznik ve Kütahya çinileri, 18. yüzyılda ise İstanbul atölyelerinde üretilen çiniler kendine has renk ve desenleriyle mimari eserleri süslemiştir. Osmanlı çinilerinde firuze, sarı, lacivert, beyaz, yeşil, kahverengi ve kırmızı en çok kullanılan renkler olmuştur.

Osmanlı çini teknikleri

Tek Renkli Sırlı Çiniler

17. yüzyılda İznik ve Kütahya’da bu teknikle çiniler üretilmiştir. Yapıların iç duvarlarında kullanılır. Firûze, yeşil, lacivert ve mor renkler hâkimdir. Bu tekniği İznik ve Bursa camileriyle, Topkapı Sarayı’nda görebiliriz.

Çini Mozaik Tekniği

İstanbul Çinili Köşk, Bursa Yeşil Camii ve Türbesi çinileri bu tekniğin en güzel örneklerindendir.

Renkli Sır Tekniği

Bu teknik 15. yüzyıldan 16. yüzyılın ortalarına kadar uygulanmıştır. Bursa Yeşil Türbe, İstanbul Sultan Selim Camii ve Topkapı Sarayı’nda bu tekniğin örnekleri görülür.

Mavi-Beyaz Çiniler

Osmanlı Sanatı’na özgü bir tekniktir. Altıgen çiniler şeffaf bir sır tabakasıyla kaplanmıştır. Beyaz zemin üzerine mavi, turkuaz ve lacivert renklerle yapılmış bitkisel ve geometrik motifler yer alır. Edirne Üç Şerefeli Camii, Edirne Muradiye Camii çinileri bu tekniğe örnektir.

Kırmızı Sıraltı İznik ve Kütahya Çinileri

Yedi rengin kullanıldığı bu çinilerde, sır altına kırmızı renk uygulanır. Çiçek motifleri, vazo ve kandiller, servi ağaçları, madalyonlar çok kullanılan desenlerdir. Bu çini örnekleri İstanbul Süleymaniye, Sultan Ahmet ve Edirne Selimiye Camileri’nde yer alır. 17. yüzyılda üretilip Şam‘da bazı yapılarda kullanılan çiniler vardır ki bunlar da Şam İşi olarak adlandırılır. 17. yüzyılda Celâlî İsyanları’yla İznik atölyelerinin faaliyeti azalmış, Kütahya çini merkezi olarak ön plana çıkmaya başlamıştır. Kütahya çinilerinde mavi, kırmızı, yeşil, mor ve sarı renkler ile daha serbest ve çeşitli motifler kullanılmıştır. Bu çinilerin en çok kullanıldığı yapılar; İstanbul Üsküdar Yeni Valide Camii ve İstanbul Rüstem Paşa Camileri’dir. Kaynak: Küçükyıldız, N., (2022), T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü Açık Öğretim Daire Başkanlığı, Sanat Tarihi 2, s. 108-110

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir