Sanat Nedir? Sanat Tarihi Nedir? Sanat Türleri Nelerdir?

İnsanlık tarihinin her döneminde karşılaştığımız sanat, insanın kendini ifade etme yollarından biridir. Başka bir deyişle, bir duygunun, düşüncenin veya güzelliğin ifade edilme yöntemidir. Doğa, sanatçının yorumuyla güzelleşir. Sanat; tarih öncesi dönemlerden başlayarak günümüze kadar sürüp gelmiş ve zaman içinde sayısız değişiklikler göstermiştir. İlk sanat eserlerinin ortaya çıkışı, ihtiyaçları karşılamak amacıyladır. İhtiyacı karşılamak amacıyla yapılmış nesneleri ve objeleri bugün sanat eseri olarak değerlendiriyoruz. Kısacası sanat; bir duygunun, düşüncenin, izlenimin çeşitli yöntemler ve malzemelerle üretilip, aktarılmasıdır.

Sanat Tarihi Nedir?

Sanat Tarihi, sanatın tarihsel gelişimini inceleyen bilim dalıdır. Diğer bir anlatımla; insanlığın varoluşundan itibaren günümüze kadar insanlığın elinden çıkmış her türlü nesneyi ve objeyi inceleyerek insanlığın bilgisine sunan bilim dalıdır. Sanat eserinin en önemli özelliği, bir tane olmasıdır, taklit ve kopyalar sanat eseri olarak kabul edilemez. Zanaat; ise insanların ihtiyaçlarını karşılayıp, para kazanmak amacıyla yapılan aşçılık, marangozluk, dokumacılık, duvarcılık gibi çalışmalardır. Bunlara pratik sanatlar da denir.

Sanat Türleri Nelerdir?

Sanatın birçok türü vardır. Bunların açıklanabilmesi için malzeme ve teknik özellikleri göz önüne alınarak sınıflandırılması gerekir.

Plastik Sanatlar (Görsel-Biçimsel)	Fonetik Sanatlar (Sessel)	Dramatik ve Ritmik Sanatlar (Sahne Sanatları)
Resim Heykel Mimari	Müzik Edebiyat	Dans Tiyatro Opera Bale

 

Plastik Sanatlar (Görsel-Biçimsel)

Çamur, kil, alçı, taş, mermer vs. gibi biçimlendirilebilen ve kalıplandırılabilen her tür malzemeden yapılan sanatların tümüne plastik sanatlar denir. Heykel, kabartma, çizim, resim bu gruba girer. Resim: Yüzey üzerine çizgilerle, renklerle bir düşüncenin, duygunun estetik anlayışla ifade edilmesidir.İlk resimler mağara duvarlarına çizilmiş hayvan ve av resimleridir. El izleri de çoktur. Bunların büyük bir kısmının haberleşme amaçlı olduğu da düşünülmektedir. Teknoloji ilerledikçe resim yapmada kullanılan malzeme değişmiş, gelişmiş; sulu boya, guvaş boya, akrilik boya (sanayi tipi boya) kullanılmıştır. Heykel: Taş, tunç, bakır, kil, alçı gibi malzemelerden yontularak veya kalıba dökülüp biçimlendirilerek yapılan dört boyutlu eserlerdir. Bu eserlerin üç boyutlu olanlarına ise kabartma (rölyef) adı verilir.

Mimari: İnsanların kişisel, toplumsal, kültürel, ekonomik ihtiyaçlarına karşılık verecek nitelikte ortamlar, mekanlar yaratma sanatı ve tekniğidir.Ev, saray, cami, köprü ve kale gibi yapılar geçmişten günümüze başlıca mimarlık ürünleridir.

Fonetik Sanatlar

İşitme duyusuna ve duygusuna seslenen müzik, edebiyat gibi sanatlar fonetik sanatlar adını alır. Müzik: Duygu ve düşünceleri ifade eden seslerin düzenlenmesi sanatıdır. İlk ürünler ilkel insanın doğadaki sesleri taklit etmeye başlamasıyla gerçekleşmiş, zamanla günümüzdeki formunu almıştır. Kültürlere göre değişiklikler gösteren müzik, bütün dünyada evrensel bir dil olarak benimsenmiştir. Edebiyat: Olay, düşünce, duygu ve hayallerin sözlü veya yazılı olarak anlatılması sanatıdır. Şiir, deneme, roman ve öykü gibi türleri vardır.

Ritmik ve Dramatik Sanatlar

İnsanın kendini veya bir olayı anlattığı sanatlardır. Geleneksel sanatımız olan gölge oyunu (Karagöz – Hacivat) dramatik sanatlar koluna girer. Dans: En eski sanatlardandır. Müziğin temposuna uyarak yapılan, estetik değer taşıyan vücut hareketleridir.

Bale: Dansa ve müziğe dayalı sahne gösterisidir. Opera: Genellikle tarihî veya mitolojik konulu, sözlerinin çoğunluğu şarkılı olarak söylenen müzikli tiyatro sanatıdır. Operet: Eğlenceli ve hafif konular üzerine bestelenmiştir, müzikal bir sahne oyunudur. Olaylar gülünç ve toplumsal yergi (eleştiri) öğeleri içerir. Tiyatro: Bir sahnede, seyirciler önünde oyuncuların sergilemesi amacıyla yazılmış edebî türdür. Tiyatro kavramı içinde oyunculuk, ışıklandırma, dekor, kostüm ve müzik gibi öğeler söz konusudur. Edebî türler içinde yaşama en yakın olanı tiyatrodur.

Kültür – Sanat İlişkisi

Kültür, bir toplumun sahip olduğu maddi ve manevi birikimlerin tümüdür. Toplumun uygarlığı, eğitimi, dili, sanatı o toplumun kültürüdür. Kültür, hayatın akışı ile ilgilidir. Bu nedenle sanat ve kültürü birbirinden ayıramayız. İnsan, kendi kültürel mirasını, birikimini yaşar, yaşatır ve kendinden sonraki kuşaklara aktarır. Böylece kültür ve kültürün içinde yer alan sanat, geçmiş kuşaklarla gelecek arasında bir köprü oluşturur.

Sanat – Toplum İlişkisi

Sanatçı içinde yaşadığı toplumdan etkilenir ve ürettiği eserlerle de toplumun aynası olur. Sanatçı toplumdan beslenir, bu nedenle sanatçı ile toplum arasında sürekli ve karşılıklı bir ilişki söz konusudur. Yenilikler, gelişmeler ve yeni buluşlar daima sanatta yeni ufuklar açar. Dünyamızda insanları başka ülkeleri gezmeye, görmeye yönelten faktörlerin başında, diğer toplumların kültürünü tanıma ve eserlerini görme tutkusu önemli bir yer tutar.